کتاب «ذیقار» از سوی نشر وزن دنیا منتشر شد/ روایتی تازه از آغاز ورود اسلام به ایران
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، در این پژوهش، دیدگاه رایج درباره زمان آغاز ورود اسلام به ایران بازخوانی شده است. بر اساس آنچه در معرفی کتاب آمده، هم نوشتههای کهن و هم بیشتر پژوهشهای نوین، آغاز ورود اسلام به ایران را به زمان ابوبکر بن ابیقحافه، جانشین پیامبر و سال ۱۲ق/۶۳۳م نسبت میدهند، اما یافتههای تازه از برخی نوشتههای سریانی، یونانی و عربی و همچنین کاوشهای باستانشناسی و بررسی سکههای واپسین شاهان ساسانی، روایت دیگری را پیش میکشند.
بر پایه این پژوهش، ورود اسلام به ایران در زمان پیامبر و در سال ۷ق/۶۲۸م با لشکرکشی خالد بن ولید و چهار جنگ حفیر، ابله، بسراه و زنجیره آغاز شده است. در این میان، چند جنگ دیگر، از جمله دومهالجندل، لشکرکشی به سوی آتشکده ساسانی در یمامه و جنگ ذیقار، پیش از این چهار جنگ رخ دادهاند. نویسنده، جنگ ذیقار را نخستین رویارویی اعرابِ پس از اسلام با ایرانیان میداند.
در این پژوهش آمده است که پیامبر در واپسین سالهای اقامت در مکه، بزرگان بنیشیبان را به یورش به مرزهای ایران تشویق کرد و چندی بعد، جنگ ذیقار میان اعراب بنیشیبان و ایرانیان رخ داد. کتاب همچنین به جایگاه جنگ ذیقار در دوره ساسانی میپردازد. در این پژوهش، روایتهای رایج درباره زمان، مکان و سبب جنگ ذیقار نیز بررسی شده است. بیشتر پژوهشگران این جنگ را مربوط به پیرامون ۶۰۴م تا ۶۱۰/۶۱۱م میدانند و اسباب آن را به موضوعاتی مانند خودداری نعمان بن منذر، فرمانروای لَخْمی دستنشانده ایران در حیره، از فرستادن دخترش برای همسری خسرو پرویز، برکناری و کشتهشدن نعمان، پسندادن میراث جنگی او و موضوع حق امنیت راه کاروانهای ایرانی نسبت دادهاند. با این حال، در کتاب تأکید شده که این موارد بهدلیل نادیدهگرفتن برخی اسباب بنیادین جنگ در مآخذ نمیتوانند بهتنهایی روایت کاملی از آغاز آن ارائه دهند.
«ذیقار؛ نخستین جنگ اعرابِ پس از اسلام با ایرانیان» از مجموعه جستار نشر وزن دنیا منتشر شده است. این کتاب در ۳۸۴ صفحه و با قیمت یک میلیون و صد هزار تومان در دسترس علاقهمندان قرار دارد.
۲۴۲۲۴۴
