سریال «نسخه آزمایشی» به کارگردانی سیدمسعود اطیابی و تهیه‌کنندگی ایرج محمدی، اثری در ژانر کمدی اجتماعی است که با محوریت خانواده و موضوع هوش مصنوعی و ربات‌ها ساخته شده است. این مجموعه ۹۰ قسمتی تلاش می‌کند در قالب موقعیت‌های طنز، مواجهه انسان با فناوری‌های نوین را به تصویر بکشد و در کنار آن، نقش خانواده، روابط انسانی و فرهنگ ایرانی و اسلامی را در استفاده از این فناوری‌ها مورد توجه قرار دهد. حضور بازیگرانی از نسل‌های مختلف و بهره‌گیری از ظرفیت‌های کمدی تلویزیون، از دیگر ویژگی‌های این مجموعه است.
براساس گزارش ایرنا، ایرج محمدی تهیه‌کننده این مجموعه تلویزیونی در توضیح چگونگی شکل‌گیری ایده این سریال در گفت‌وگویی بیان کرد: ایده اولیه «نسخه آزمایشی» در شرایطی شکل گرفت که کشور پس از جنگ ۱۲ روزه با روزهای دشواری روبه‌رو بود. پس از جنگ ۱۲ روزه و در روزهایی که ساختمان شیشه‌ای صداوسیما در حمله اسرائیل تخریب شد و کشور شرایط دشواری را پشت سر می‌گذاشت، به این فکر افتادیم که به‌عنوان فعالان عرصه فرهنگ و هنر، در هر جایگاهی که هستیم، مسئولیتی بر عهده داریم و باید متناسب با شرایط جامعه کاری انجام دهیم. مردم در آن روزها حال‌وهوای خوبی نداشتند و احساس می‌کردیم تولید یک اثر نمایشی می‌تواند در ایجاد فضایی متفاوت و کمک به حال بهتر مخاطبان مؤثر باشد.
وی افزود: در چنین شرایطی، تصمیم گرفتیم سراغ ساخت یک اثر کمدی برویم. شاید در نگاه نخست، پرداختن به کمدی در روزهای جنگ متناقض به نظر برسد، ولی مردم از تلویزیون انتظار دارند گونه‌های مختلف نمایشی، از جمله کمدی، را تماشا کنند. بر همین اساس، ایده اولیه «نسخه آزمایشی» را شکل دادیم و طرح را به سیمافیلم ارائه کردیم. پس از بررسی و تأیید طرح، از نویسندگان دعوت کردیم تا ایده را پرورش دهند و نسخه کامل‌تری از آن را ارائه کنند. این طرح نیز به تأیید رسید و تصمیم گرفتیم مجموعه را در قالب یک سیتکام ۹۰ قسمتی تولید کنیم.
تهیه‌کننده «نسخه آزمایشی» ادامه داد: شرایط تولید آسان نبود و با دشواری‌های مختلفی روبه‌رو بودیم، با این حال کار را متوقف نکردیم. حتی جنگ ۴۰ روزه نیز مانع ادامه مسیر ما نشد و تلاش کردیم با وجود همه محدودیت‌ها، پروژه را پیش ببریم.
محمدی توضیح داد: مفهوم کلی سریال با هوش مصنوعی و ربات‌ها ارتباط دارد؛ پدیده‌ای جهانی که کشورهای مختلف در حال توسعه و ارائه نسخه‌های متفاوتی از آن هستند. این موضوع، محور اصلی قصه ماست و در کشور خودمان نیز فعالیت‌های متعددی در این حوزه انجام می‌شود. از سوی دیگر، می‌خواستیم خانواده را در مرکز داستان قرار دهیم و نشان دهیم فرهنگ ایرانی و اسلامی چگونه می‌تواند بر نحوه مواجهه انسان با هوش مصنوعی تأثیر بگذارد. این پیوند برای ما جذابیت ویژه‌ای داشت و تلاش کردیم آن را در بستر داستان به تصویر بکشیم.
نسل جوان به فناوری‌های جدید علاقه‌مند است
وی افزود: امروز هر روز اخبار تازه‌ای درباره پیشرفت‌های هوش مصنوعی در جهان منتشر می‌شود و در کشور خودمان نیز شاهد تحولات این حوزه هستیم. نسل جوان به فناوری‌های جدید علاقه‌مند است و طبیعی است که چنین موضوعی بتواند برای مخاطب جذاب باشد. در عین حال، معتقدم باید در شناخت و استفاده از فناوری، پیشرو باشیم تا بتوانیم بهره‌برداری درست‌تر و مؤثرتری از آن داشته باشیم.
محمدی تصریح کرد: «نسخه آزمایشی» در واقع تلاشی برای فرهنگ‌سازی درباره این فناوری و هم‌زمان پرداختن به فرهنگ خانواده است؛ اینکه یک خانواده چگونه با هوش مصنوعی مواجه می‌شود، چه پرسش‌ها و دغدغه‌هایی در این زمینه دارد و چطور می‌تواند در کنار استفاده از امکانات جدید، ارزش‌های انسانی و خانوادگی خود را حفظ کند. به همین دلیل، موضوع سریال را تازه و متناسب با شرایط امروز جامعه می‌دانیم.
مهم‌ترین پیام «نسخه آزمایشی» برای مخاطبان
تهیه‌کننده سریال «نسخه آزمایشی» با تأکید بر جایگاه خانواده در داستان این مجموعه گفت: مهم‌ترین پیام ما، توجه به محوریت خانواده و این موضوع است که اعضای یک خانواده چگونه می‌توانند در مواجهه با حوادث، مشکلات و اتفاقات مختلف، در کنار یکدیگر بمانند و پشتیبان هم باشند. در این سریال، خانواده‌ای را می‌بینیم که اعضای آن به یکدیگر علاقه دارند و در موقعیت‌های مختلف از هم حمایت می‌کنند. به نظرم پرداختن به چنین موضوعی می‌تواند تأثیرگذار باشد، به‌ویژه برای جوانانی که در طول قصه با مسائل و چالش‌های مختلفی روبه‌رو می‌شوند. در سوی دیگر داستان، با ربات‌ها و هوش مصنوعی مواجه هستیم. پروفسور قصه ما در مسیر پژوهش‌های خود به پدیده‌های جدیدی می‌رسد و ربات‌ها را به مرحله‌ای از ارتقا می‌رساند که بتوانند از انسان‌ها درس بگیرند و آموزش ببینند. این فرایند می‌تواند بر زندگی اجتماعی مردم نیز تأثیر بگذارد. تلاش کرده‌ایم در کنار پرداختن به فناوری، روابط انسانی و اهمیت خانواده را نیز به‌عنوان بخش جدایی‌ناپذیر زندگی امروز مورد توجه قرار دهیم.
محمدی انتخاب کارگردان را یکی از مراحل حساس تولید یک مجموعه تلویزیونی دانست و اظهار کرد: آقای اطیابی تجربه زیادی در حوزه کمدی دارد و فیلم‌های پرفروشی را در کارنامه خود ثبت کرده است. دعوت از ایشان برای همکاری در چنین پروژه‌ای به‌سادگی اتفاق نمی‌افتد، ولی زمانی که پیشنهاد ساخت سریال را مطرح کردیم، به‌شدت به موضوع علاقه‌مند شد. ایشان به‌خوبی می‌دانست که پرداختن به چنین ایده‌ای در قالب یک سریال، ظرفیت‌های ویژه‌ای دارد و امکان بسط داستان و شخصیت‌ها در این قالب فراهم‌تر است.
وی افزود: آقای اطیابی علاقه داشت بار دیگر در تلویزیون فعالیت کند و چه بهتر که این حضور در ژانر تخصصی خودش، یعنی کمدی، اتفاق بیفتد. خوشبختانه پیشنهاد ما را پذیرفت و همکاری صمیمانه‌ای میان ما شکل گرفت. امیدوارم حاصل این همراهی، اثری دلنشین برای مخاطبان باشد.
تهیه‌کننده «نسخه آزمایشی» با اشاره به کمبود بازیگران متناسب با نیازهای آثار کمدی گفت: در زمینه انتخاب بازیگر برای کمدی، با خلأ قابل توجهی روبه‌رو هستیم؛ این مسئله هم در سینما و تلویزیون وجود دارد و هم در پلتفرم‌های نمایش خانگی دیده می‌شود. در سال‌های گذشته، صداوسیما بازیگران توانمندی را پرورش داده که بعدها وارد سینما و پلتفرم‌ها شدند. با این حال، از نظر من یکی از وظایف ذاتی سازمان صداوسیما، تربیت و معرفی نیروهای تازه برای صنعت تصویر است. در حدود ۱۰ سال اخیر، بسیاری از بازیگران تئاتر و حوزه‌های دیگر مورد توجه تهیه‌کنندگان و کارگردانان قرار گرفته‌اند و نسل تازه‌ای از بازیگران وارد عرصه شده‌اند که از نظر سنی و تجربه، با نسل‌های قبلی فاصله دارند. معتقدم اگر این بازیگران در مسیر حرفه‌ای مناسبی قرار بگیرند و فرصت همکاری با گروه‌های کاربلد را پیدا کنند، می‌توانند به چهره‌هایی توانمند و تأثیرگذار تبدیل شوند. نباید از ظرفیت این نسل غافل شد؛ همان‌طور که خوشبختانه بازیگران نسل‌های گذشته همچنان فعال هستند و به کار خود ادامه می‌دهند، معرفی و پرورش نیروهای تازه نیز باید استمرار داشته باشد.
از بازیگران نسل قدیم، میانی و جدید استفاده کرده‌ایم
محمدی افزود: در «نسخه آزمایشی» از بازیگران نسل قدیم، نسل میانی و نسل جدید استفاده کرده‌ایم تا ضمن بهره‌گیری از تجربه چهره‌های باسابقه، فرصت حضور و دیده‌شدن برای بازیگران جوان‌تر نیز فراهم شود.
تهیه‌کننده «نسخه آزمایشی» با اشاره به مسائل مالیاتی آثار فرهنگی و هنری اظهار کرد: ما محصول فرهنگی تولید می‌کنیم و دستمزدی دریافت می‌کنیم که باید تمام هزینه‌های پروژه را پوشش دهد و در نهایت اثر را به آنتن برساند. در این مسیر، مسائل مربوط به سامانه‌های مالیاتی و تعهدات قانونی نیز بر عهده تهیه‌کننده است. معتقدم باید برای بخش فرهنگ و هنر، متناسب با ماهیت فعالیت آن، سازوکارهای حمایتی و معافیت‌های مشخصی در نظر گرفته شود.
وی تأکید کرد: اگر قرار باشد با تولیدکننده یک اثر فرهنگی دقیقاً همانند تاجری برخورد شود که ساختمانی می‌سازد و آن را به فروش می‌رساند، ادامه تولید آثار فرهنگی دشوار خواهد شد. فعالیت ما ماهیتی متفاوت دارد و لازم است مقررات و فرایندهای مالی نیز این تفاوت را در نظر بگیرند. تهیه‌کننده باید بتواند با تمرکز بر تولید، اثر را به مرحله پخش برساند و در این مسیر از حمایت و ساختار پرداختی متناسب با شرایط کاری خود برخوردار باشد.
محمدی در پاسخ به این سوال که چه میزان از داستان سریال برگرفته از مسائل واقعی جامعه است گفت: بخش عمده‌ای از موضوعات سریال از مسائل روز و واقعیت‌های جامعه امروز الهام گرفته شده است. در بخش مربوط به ربات‌ها و هوش مصنوعی تلاش کردیم فضای داستان را متناسب با تحولات فناوری به‌روز کنیم؛ در بخش روابط انسانی نیز سراغ مسائل و دغدغه‌هایی رفتیم که مردم در زندگی روزمره با آن‌ها مواجه هستند. یکی از موضوعاتی که در سریال به آن پرداخته‌ایم، نقش جوانان در جامعه است. جوانان باید متناسب با سطح تحصیلات، توانایی‌ها و مهارت‌های خود برای جامعه مفید باشند و تمام نگاهشان به تصدی موقعیت‌های مدیریتی خاص محدود نشود. در کنار این موضوع، روابط میان زن و شوهر و تأثیر کیفیت این ارتباط بر فضای خانواده نیز در قصه مورد توجه قرار گرفته است. تلاش کرده‌ایم این مسائل را در دل داستان و از طریق موقعیت‌های نمایشی مطرح کنیم تا مخاطب بتواند با آن‌ها ارتباط برقرار کند.
تهیه‌کننده این مجموعه تفاوت اصلی سریال را در انتخاب موضوع، کارگردان، بازیگران و شیوه اجرا دانست و بیان کرد: به نظرم تفاوت یک اثر کمدی با آثار مشابه، تنها به موضوع آن محدود نمی‌شود؛ نحوه پرداخت به قصه، انتخاب عوامل و کیفیت اجرا نیز اهمیت زیادی دارد. ما در «نسخه آزمایشی» تلاش کردیم با انتخاب سوژه‌ای مرتبط با زندگی امروز، همکاری با کارگردانی باتجربه و استفاده از ترکیبی از بازیگران نسل‌های مختلف، اثری متفاوت ارائه کنیم. از ابتدا تلاش ما این بود که استانداردهای بالایی را در بخش‌های مختلف تولید رعایت کنیم و مجموعه‌ای بسازیم که هم از نظر موضوع و هم از نظر اجرا، ظرفیت ارتباط با مخاطب را داشته باشد.
محمدی گفت: من معمولاً در کارهایی که تهیه‌کنندگی آن‌ها را بر عهده داشته‌ام، سراغ ساخت فصل دوم نرفته‌ام. در حال حاضر نیز برنامه مشخصی برای ادامه این مجموعه در قالب فصل دوم اعلام نکرده‌ایم.
تهیه‌کننده سریال «نسخه آزمایشی» با بیان اینکه ترجیح می‌دهد قضاوت نهایی را به مخاطبان واگذار کند، گفت: من به‌عنوان تهیه‌کننده مستقیماً به بیننده توصیه نمی‌کنم که یک اثر را تماشا کند یا نکند؛ این مخاطب است که باید اثر را ببیند و درباره آن تصمیم بگیرد. با این حال، بازخوردهایی که تاکنون دریافت کرده‌ایم، امیدوارکننده بوده و به نظر می‌رسد موضوع، شیوه اجرا و فضای گرم و امیدبخش سریال توانسته است توجه بخشی از مخاطبان را جلب کند. در تولید این مجموعه به جزئیات فنی نیز توجه ویژه‌ای داشته‌ایم. از موسیقی تیتراژ با همکاری آقای علیمردانی گرفته تا تدوین و موسیقی متن، تلاش شده است همه بخش‌ها با دقت و کیفیت مناسب آماده شوند تا مخاطب هنگام تماشای سریال با کاستی‌های فنی روبه‌رو نشود. امیدوارم مجموعه این تلاش‌ها در کنار داستان و شخصیت‌ها، تجربه‌ای دلنشین برای خانواده‌ها رقم بزند و «نسخه آزمایشی» بتواند جایگاه مناسبی میان آثار کمدی تلویزیون پیدا کند.
۵۹۲۴۴
